Lỗ hổng dây chuyền xuất bản: Phó mặc cho người liên kết!

kienqui
24/03/2013 22:44 GMT+7

Nhiều NXB sống bằng nguồn thu bán giấy phép nên để mặc cho đơn vị, cá nhân liên kết muốn làm gì thì làm

Cả nước có 64 NXB nhưng số NXB năng động, có uy tín trên thị trường không nhiều. TS Nguyễn Mạnh Hùng, Giám đốc Công ty Sách Thái Hà, thẳng thắn nói có những NXB mà đến 80% sách xuất bản là liên kết, tức thực chất họ chỉ cấp giấy phép, còn các công ty tư nhân lo hết: mua bản quyền, dịch, hiệu đính, biên tập, chế bản, trình bày, in ấn, phát hành.

“Em đọc kỹ lắm rồi ạ!”

Ông Nguyễn Kiểm, Phó Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, người từng có nhiều năm đảm nhận cương vị Cục trưởng Cục Xuất bản, khi chia sẻ với báo chí đã kể lại một câu chuyện tưởng như tiếu lâm nhưng thật đến 100% về đường đi của một cuốn sách. Đại ý: Một anh phó phòng hỏi anh nhân viên đã đọc kỹ sách chưa? Nghe anh nhân viên đáp đọc kỹ lắm rồi, anh phó phòng ký nháy rồi trình lên trưởng phòng. Ở cấp này, người có trách nhiệm lại hỏi: “Cậu đọc kỹ chưa?”,  lại đáp: “Em đọc kỹ lắm rồi ạ”... Và thế là đưa lên giám đốc ký xuất bản. Đến khi phát hiện nội dung sách có sai phạm, những người có trách nhiệm đều thú nhận rằng mình “chỉ xem qua”.

Minh họa: NGUYỄN TÀI

Chính vì cách làm này nên mới có chuyện một NXB chuyên về giáo dục như NXB Đại học Sư phạm lại in cờ Trung Quốc trong sách Bé làm quen với chữ cái phát hành suốt từ tháng 1-2012 mà lãnh đạo NXB này không phát hiện. Sau khi báo chí phản ánh, ông Đinh Văn Vang, Tổng Biên tập NXB Đại học Sư phạm, lại trả lời quanh co, thiếu trách nhiệm rằng đó chỉ là bản in thử và đã chỉnh sửa thành cờ Việt Nam. Trên thực tế, tại nhà sách, chỉ thấy xuất hiện bản “in cờ Trung Quốc” chứ không hề tìm thấy bản “in cờ Việt Nam”.

Các NXB vốn được xem là “chốt chặn” để kiểm soát nội dung sách nhưng “chốt chặn” này dường như mất tác dụng, khi giấy phép xuất bản được coi là nguồn thu giúp các NXB tồn tại.

Chỉ 500.000 đồng là có giấy phép

Về nguyên tắc, khi xin giấy phép xuất bản, đối tác liên kết phải có đủ hồ sơ về bản quyền, bản bông, thiết kế bìa…, nhưng trên thực tế, rất ít NXB tuân theo quy định đó. Đại diện một công ty sách cho  biết thời gian thông thường để xin một giấy phép xuất bản là 2 tuần, thậm chí có thể sớm hơn, tùy thuộc vào độ “nóng” của bản thảo và sự thúc giục của đối tác liên kết. Giá của một giấy phép xuất bản dao động từ 500.000 đồng (đối với sách thiếu nhi, số trang ít) đến 5 triệu đồng (đối với những cuốn sách ăn khách). Một nhà làm sách tư nhân cho biết: “Trước đây, giá giấy phép phụ thuộc vào số lượng bản in, công thức là 6% x 2.000 (bản sách) x giá bìa nhưng sau đó phía đối tác liên kết kêu đắt quá. Mỗi tờ giấy phép lấy 6%, trong khi tác giả vất vả viết sách cũng chỉ được nhận nhuận bút 10%, giá mua giấy phép nay hạ xuống còn khoảng 3% x 2.000 x giá bìa”.
 
Với công thức này, đối với sách dành cho người lớn, giá bán giấy phép tối thiểu là 1 triệu đồng, trung bình khoảng 2 triệu đồng và cao nữa là 3 triệu đồng, còn giá 5 triệu đồng dành cho những cuốn đặc biệt với lượng bản in lớn. “Tuy nhiên, với nhiều công ty sách khéo mặc cả, có khi chỉ bỏ ra 600.000 - 700.000 đồng cũng mua được một tờ giấy phép” - một chuyên gia lâu năm trong ngành xuất bản cho biết. Cách làm “phá giá” này thường liên quan đến những NXB mới thành lập, các NXB địa phương cần kinh phí để duy trì hoạt động cũng như tăng thêm thu nhập cho nhân viên NXB, ngoài ra cũng là để tạo “thương hiệu” cho mình. Thậm chí, có những NXB còn bán khống giấy phép cho đối tác muốn in gì thì in.

“Để ra được một cuốn sách, vấn đề quan trọng là đóng đủ tiền giấy phép chứ không hẳn là nội dung trong đó viết gì. Ngoại trừ một vài NXB làm việc nghiêm túc, kiểm soát nội dung chặt chẽ, các NXB khác gần như rất ít kiểm soát lại nội dung sách trước khi chúng được đưa ra phát hành ở thị trường. Điều này giải thích tại sao có tình trạng loạn sách tham khảo cho trẻ như báo chí đã nêu thời gian qua” - một người làm sách chua chát nói.

Kỳ tới: Yếu nhiều khâu

Lỗ hổng dây chuyền xuất bản

Khi những ấn phẩm giáo dục có in cờ Trung Quốc được người dân phát hiện và được đăng tải trên phương tiện truyền thông, nhiều người ngạc nhiên không hiểu vì sao những ấn bản này đã qua mặt các cơ quan quản lý xuất bản một cách dễ dàng như vậy?

“Bầu sữa” của các NXB

Năng lực cạnh tranh yếu, hoạt động không hiệu quả đã khiến nhiều NXB phải đi tìm những cách kinh doanh khác để duy trì sự sống, trong đó chủ yếu bán giấy phép. Một chuyên gia trong ngành xuất bản cho biết muốn thành công trong kinh doanh sách phải có một bộ máy nhanh nhạy, từ mua bán bản quyền, dịch thuật đến phát hành. Thế nhưng, nhân sự ở nhiều NXB, đặc biệt là những NXB non trẻ, rất yếu. “Biên tập viên kém, sách bán ra không ai mua thì đương nhiên là chết rồi, kinh doanh sách làm gì nữa. Họ chuyển sang kinh doanh giấy phép thôi. Ở những ngành khác, kinh doanh thua lỗ là đóng cửa nhưng ở ngành xuất bản, dù lỗ vẫn sống tốt vì vẫn còn “bầu sữa mẹ” - giấy phép xuất bản. Với khoảng 20.000 đầu sách in mới một năm, việc bán giấy phép cũng thu về một khoản khá đấy chứ!” - đại diện một nhà sách phân tích.

Đọc thêm

Xem theo ngày
Thắt lòng với nhạc, ảnh chế vụ bảo mẫu hành hạ trẻ em

Thắt lòng với nhạc, ảnh chế vụ bảo mẫu hành hạ trẻ em

Thắt lòng với nhạc, ảnh chế vụ bảo mẫu hành hạ trẻ em 16:17

(NLĐO)- Trong lúc dư luận xã hội bức xúc và căm phẫn trước hành động hành hạ trẻ em của hai bảo mẫu Lê Thị Đông Phương và Nguyễn Lê Thiên Lý, tác giả Hồ Minh Tài tung ra clip nhạc “Xin đừng đánh em” nhận được sự đồng tình của cộng đồng mạng. Bên cạnh đó, nhiều hình ảnh chế về sự việc đau lòng này cũng xuất hiện.

Xôn xao với bản rap, nhạc chế, ảnh chế vụ “hôi bia” ở Đồng Nai

Xôn xao với bản rap, nhạc chế, ảnh chế vụ “hôi bia” ở Đồng Nai

Xôn xao với bản rap, nhạc chế, ảnh chế vụ “hôi bia” ở Đồng Nai 15:10

(NLĐO)- Bức xúc trước hành động hôi bia đình đám thời gian qua tại Đồng Nai, nhiều bạn trẻ đã sáng tạo ra những bản rap, nhạc chế và ảnh chế chỉ trích nạn hôi bia.

Giọng hát Việt 2013: Lộ diện tốp 4!

Giọng hát Việt 2013: Lộ diện tốp 4!

Giọng hát Việt 2013: Lộ diện tốp 4! 07:15

(NLĐO)- Cát Tường, Thảo My, Hoàng Tôn, Hà My đã vượt qua 4 thí sinh còn lại để cùng tranh tài trong đêm chung kết của chương trình "Giọng hát Việt" 2013 sẽ diễn ra vào đêm 15-12.

Diễn viên Tuấn Dương đột ngột qua đời

Diễn viên Tuấn Dương đột ngột qua đời

Diễn viên Tuấn Dương đột ngột qua đời 13:56

(NLĐO)- Diễn viên Tuấn Dương vừa qua đời ở tuổi 61 vào rạng sáng 2-12 vì căn bệnh ung thư vòm họng.

Đêm diễn thứ 6 Mai Vàng kết nối: Chất lượng, ấn tượng, thú vị

Đêm diễn thứ 6 Mai Vàng kết nối: Chất lượng, ấn tượng, thú vị

Đêm diễn thứ 6 Mai Vàng kết nối: Chất lượng, ấn tượng, thú vị 08:30

Các ca sĩ sẽ cùng ê-kíp thực hiện tạo ra một chương trình kết thúc năm của Mai Vàng kết nối theo đúng yêu cầu của ban tổ chức “đêm diễn chất lượng nhất, ấn tượng nhất và thú vị nhất”

Wanbi Tuấn Anh: “Chưa bao giờ thấy mình kém may mắn”

Wanbi Tuấn Anh: “Chưa bao giờ thấy mình kém may mắn”

Wanbi Tuấn Anh: “Chưa bao giờ thấy mình kém may mắn” 23:08

(NLĐ0)- “Tôi từng buồn, từng than vãn nhưng chưa bao giờ tôi để mình suy sụp, cũng chưa bao giờ coi số phận của mình kém may mắn khi gặp bệnh nan y. Bệnh tật, tai ương hay thậm chí là cái chết có thể cướp đi sức khỏe của chúng ta nhưng không có quyền ngăn cản chúng ta lựa chọn cho mình một cuộc sống hạnh phúc”

Quốc Trung, Mỹ Linh, Hồng Nhung liên tục “dạy dỗ” thí sinh Giọng hát Việt

Quốc Trung, Mỹ Linh, Hồng Nhung liên tục “dạy dỗ” thí sinh Giọng hát Việt

Quốc Trung, Mỹ Linh, Hồng Nhung liên tục “dạy dỗ” thí sinh Giọng hát Việt 08:10

(NLĐO)- Huấn luyện viên (HLV) Quốc Trung đã không ngại “dạy dỗ” Hà Linh về văn hóa tiếp nhận phê bình khi thí sinh này tự ý lấy một đoạn nhạc nước ngoài thêm vào ca khúc mà anh đã hòa âm electro.

Thanh Bùi: “ghiền cà phê, mê con gái Việt”

Thanh Bùi: “ghiền cà phê, mê con gái Việt”

Thanh Bùi: “ghiền cà phê, mê con gái Việt” 10:14

(NLĐO)- Thanh Bùi khẳng định rằng mình vẫn sống độc thân, chưa từng có vợ con. Anh đang mơ ước về một gia đình nho nhỏ với một người con gái Việt và 4 đứa con trong thời gian sớm nhất.

Hoa hậu Hoàn vũ: Áo dài Việt Nam gây ấn tượng

Hoa hậu Hoàn vũ: Áo dài Việt Nam gây ấn tượng

Hoa hậu Hoàn vũ: Áo dài Việt Nam gây ấn tượng 16:10

(NLĐO) - Trang web uy tín về các cuộc thi sắc đẹp Missology đã đưa ra danh sách 5 trang phục dân tộc khiến khán giả phải trầm trồ tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ (Miss Universe) 2013. Trong đó, chiếc áo dài của đại diện Việt Nam - Trương Thị May dẫn đầu danh sách này.

40 tỉ đồng cho... 30 giây quảng cáo

40 tỉ đồng cho... 30 giây quảng cáo

40 tỉ đồng cho... 30 giây quảng cáo 17:17

(NLĐO) - Mức giá cho các quảng cáo xen giữa lễ trao giải Oscar 2014 đạt mức kỷ lục 1.9 triệu USD (hơn 40 tỉ đồng) cho 30 giây, Hollywood Reporter đưa tin.

Xem thêm