Sức mạnh của thơ

quocthang
05/02/2012 00:19 GMT+7

Khi những vấn nạn của thế giới và những mất mát khủng khiếp của loài người nhan nhản khắp nơi, nếu những nhà thơ không làm thơ nữa, chúng ta sẽ để lạc mất chính mình

Tham dự Liên hoan Thơ châu Á - Thái Bình Dương lần thứ I tại Việt Nam (diễn ra từ ngày 2 đến 7- 2 tại Quảng Ninh và Hà Nội), giáo sư Chúc Ngưỡng Tu (Trung Quốc) nói khó có ở đâu như Việt Nam khi thơ ăn sâu vào đời sống cộng đồng lẫn ngôn ngữ, qua sự so sánh: nên thơ, thơ mộng,… hay chiếc nón bài thơ ở Huế và cả ngọn núi Bài Thơ ở Quảng Ninh.

Cảm phục truyền thống sáng tạo thơ Việt

Người Việt chúng ta cũng hay tự hào là một trong những dân tộc yêu thơ nhất thế giới, đến nỗi… lạm phát thơ, người người làm thơ, nhà nhà làm thơ. Thơ đi vào công sở, nhà máy. Thơ xuất hiện trên vỉa hè, quán nhậu. Có đám cưới chỉ toàn… thơ.

Cũng như giáo sư Chúc Ngưỡng Tu, các nhà thơ nước ngoài khác như Rida Liamsi (Indonesia), Yuka Tsukagoshi (Nhật Bản), Marjorie Evasco (Philippines), Sukrita Paul Kumar (Ấn Độ), Nikolai Iliin (Nga),… đều chia sẻ niềm cảm phục về bề dày truyền thống sáng tạo thơ Việt cũng như sự thân thiện của các nhà thơ và người Việt Nam nói chung tại liên hoan thơ. Họ hy vọng sẽ có nhiều dịp đến thăm và giao lưu với bạn thơ và người yêu thơ Việt Nam.

Thơ là một loại hình nghệ thuật cao cấp, hàm chứa vẻ đẹp bí ẩn của sự sáng tạo? Nhưng thơ đẹp và bí ẩn thế nào? Nó có tác dụng ra sao đối với đời sống? Đó cũng là những vấn đề cốt lõi mà các nhà thơ đặt ra và tìm cách lý giải tại Liên hoan Thơ châu Á - Thái Bình Dương lần này.

Các đại biểu thả bướm thơ dưới chân núi Bài Thơ ở Quảng Ninh. Ảnh: C.T.V
Nữ nhà thơ trẻ Yuka Tsukagoshi đến từ Nhật Bản cho biết, sau thảm họa động đất và sóng thần ngày 11-3-2011, người Nhật suy sụp trong buồn đau mất mát: “Tuy nhiên, tôi rất sung sướng khi thấy nhiều nhà thơ, đặc biệt là ở nước ngoài, đã thể hiện nỗi buồn và sự thông cảm, đưa những cảm xúc này vào thơ và chia sẻ với những nạn nhân, thông qua những bài báo in hay điện tử, các trang web và thậm chí cả mạng Twitter.
Tiếng nói trong thơ ca của họ đã khích lệ các nạn nhân và tôi nhận ra một cách sâu sắc rằng thơ ca, với ngôn ngữ sinh động, đã làm giàu cảm xúc và ý nghĩa của “hiện tại”, mang lại sức mạnh để kết nối ngay lập tức với trái tim những người khác. Điều này giúp chúng ta tái khẳng định một thực tế đơn giản nhưng quan trọng là chúng ta có thể chia sẻ cảm xúc qua thơ ca ngay cả khi chúng ta có ngôn ngữ, văn hóa và lịch sử khác nhau”.

Thơ ca nâng cao tinh thần giành độc lập

Nếu như nhà thơ Yuka Tsukagoshi lý giải vẻ đẹp bí ẩn của thơ bằng hiện thực tươi rói thì nhà thơ Rida Liamsi ngược dòng thời gian xa hơn một chút bằng thực tế lịch sử đất nước Indonesia quê hương ông: “Trong cuộc sống hiện đại, chúng ta cũng thấy sức mạnh của thơ ca trong việc chuyển dời tinh thần, để giải thoát con người khỏi sự áp bức, xiềng xích và chủ nghĩa thực dân.
Nhờ thơ ca, chúng ta đã đạt được sự độc lập. Ví dụ, ở Indonesia, thơ ca đã giúp nâng cao tinh thần giành độc lập, tinh thần đoàn kết và cùng nhau chiến đấu. Indonesia đã sản sinh ra một bài thơ vĩ đại, đó chính là Đoàn Thanh niên, ra đời vào năm 1928: “Chúng ta là những người con của Indonesia, tuyên thệ: Một đất nước, đất nước Indonesia. Một ngôn ngữ Bahasa Indonesia. Và một Tổ quốc, Tổ quốc Indonesia…”. Nhà thơ Rida Liamsi còn cho hay, 27 năm sau, Indonesia lại xuất hiện một bài thơ vĩ đại khác là Tuyên ngôn Độc lập, đã khơi dậy tinh thần và sức mạnh kháng chiến cho dân tộc ông…

Đọc thơ hiểu cả một nền văn hóa, xã hội...

Ở góc độ mang tính lý luận, nhà thơ Sukrita Paul Kumar đến từ Ấn Độ giải mã sự hấp dẫn của thơ: “Chỉ cần đọc thơ thôi là độc giả có thể hiểu được một cách sâu sắc không chỉ bản thân nhà thơ, mà còn cả một nền văn hóa, xã hội, chính trị, thậm chí cả địa hình địa vật nơi nhà thơ cư ngụ”.

Còn nhà thơ Anh Joel Arnstein cho rằng: “Bằng việc đọc và nghe thơ, chúng ta tìm thấy ý nghĩ và cảm xúc được diễn đạt giống như chính ý nghĩ và xúc cảm của chúng ta, vì thế chúng ta có sự đồng cảm. Chúng ta được cam đoan rằng chúng ta không đơn độc. Có những người khác giống chúng ta”.

Còn nhiều sự lý giải về vẻ đẹp bí ẩn và sức mạnh của thi ca đối với đời sống nhân loại mà các nhà thơ đã mang đến cuộc Liên hoan Thơ châu Á- Thái Bình Dương lần thứ I tại Việt Nam. Hy vọng, cũng từ sự kiện văn học quan trọng này, thơ sẽ càng đi sâu vào đời sống xã hội, góp phần đẩy lùi những nguy cơ đang đe dọa hành tinh chúng ta, như lời cảnh báo của nhà thơ nổi tiếng Marjorie Evasco đến từ Philippines: “Thơ ca tạo nên ngôi nhà hòa bình cho mỗi nhà thơ. Làm thơ là cách để chúng ta bước vào ngôi nhà ấy. Khi những vấn nạn của thế giới và những mất mát khủng khiếp của loài người nhan nhản khắp nơi, nếu những nhà thơ không làm thơ nữa, chúng ta sẽ để lạc mất chính mình”.

Ấn tượng ban đầu

Liên hoan Thơ châu Á - Thái Bình Dương lần thứ nhất được tổ chức ngay trong dịp diễn ra ngày Thơ Việt Nam lần thứ 10. Đây là ngày hội lớn làm nức lòng các nhà thơ và những người ưa thích thơ ca của Việt Nam và của châu Á.

Để biến ý tưởng tổ chức liên hoan thơ quốc tế thành hiện thực là điều chẳng dễ dàng, nhất là đụng đến vấn đề kinh phí. Tiền từ ngân sách Nhà nước cấp cho cả liên hoan chỉ ở mức vài mươi triệu đồng. Không chỉ các nhà thơ trong nước, mà ngay cả các nhà thơ quốc tế không phải ai cũng đủ khả năng mua vé máy bay đến Việt Nam…

Vậy mà cuối cùng, ngoài hơn 40 nhà thơ trong nước, có 80 nhà thơ của 28 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới đã góp mặt. Ngoài chuyện ăn ở, ban tổ chức còn hỗ trợ một phần tiền vé máy bay và sinh hoạt phí cho các bạn thơ nước ngoài.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, tâm sự rằng mặc dù anh từng dự nhiều liên hoan thơ thế giới nhưng vẫn vô cùng lo lắng khi cùng Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam đứng ra “gánh vác” công việc tổ chức liên hoan thơ quốc tế đầu tiên này tại nước ta. Các nước thường có một ủy ban thường trực chỉ chuyên lo cho liên hoan thơ, trong lúc công việc này chỉ là “làm thêm”, “kiêm nhiệm” của Hội Nhà văn Việt Nam.

Dù chưa có kinh nghiệm tổ chức, nhưng chỉ qua 2 ngày đầu tại Quảng Ninh, đã cho thấy liên hoan thơ rất ấn tượng. Từ lễ khai mạc vừa giản dị vừa long trọng, lễ dâng hương hoàng đế thi sĩ Lê Thánh Tông trên núi Bài Thơ đầy xúc động, đến chuyến tham quan vịnh Hạ Long, hội thảo thơ, dạ hội thơ, thả thơ hay của tiền nhân… đều diễn ra trang trọng, cởi mở, chân tình, gây cho các bạn thơ nước ngoài niềm cảm phục.

Đọc thêm

Xem theo ngày
Thắt lòng với nhạc, ảnh chế vụ bảo mẫu hành hạ trẻ em

Thắt lòng với nhạc, ảnh chế vụ bảo mẫu hành hạ trẻ em

Thắt lòng với nhạc, ảnh chế vụ bảo mẫu hành hạ trẻ em 16:17

(NLĐO)- Trong lúc dư luận xã hội bức xúc và căm phẫn trước hành động hành hạ trẻ em của hai bảo mẫu Lê Thị Đông Phương và Nguyễn Lê Thiên Lý, tác giả Hồ Minh Tài tung ra clip nhạc “Xin đừng đánh em” nhận được sự đồng tình của cộng đồng mạng. Bên cạnh đó, nhiều hình ảnh chế về sự việc đau lòng này cũng xuất hiện.

Xôn xao với bản rap, nhạc chế, ảnh chế vụ “hôi bia” ở Đồng Nai

Xôn xao với bản rap, nhạc chế, ảnh chế vụ “hôi bia” ở Đồng Nai

Xôn xao với bản rap, nhạc chế, ảnh chế vụ “hôi bia” ở Đồng Nai 15:10

(NLĐO)- Bức xúc trước hành động hôi bia đình đám thời gian qua tại Đồng Nai, nhiều bạn trẻ đã sáng tạo ra những bản rap, nhạc chế và ảnh chế chỉ trích nạn hôi bia.

Giọng hát Việt 2013: Lộ diện tốp 4!

Giọng hát Việt 2013: Lộ diện tốp 4!

Giọng hát Việt 2013: Lộ diện tốp 4! 07:15

(NLĐO)- Cát Tường, Thảo My, Hoàng Tôn, Hà My đã vượt qua 4 thí sinh còn lại để cùng tranh tài trong đêm chung kết của chương trình "Giọng hát Việt" 2013 sẽ diễn ra vào đêm 15-12.

Diễn viên Tuấn Dương đột ngột qua đời

Diễn viên Tuấn Dương đột ngột qua đời

Diễn viên Tuấn Dương đột ngột qua đời 13:56

(NLĐO)- Diễn viên Tuấn Dương vừa qua đời ở tuổi 61 vào rạng sáng 2-12 vì căn bệnh ung thư vòm họng.

Đêm diễn thứ 6 Mai Vàng kết nối: Chất lượng, ấn tượng, thú vị

Đêm diễn thứ 6 Mai Vàng kết nối: Chất lượng, ấn tượng, thú vị

Đêm diễn thứ 6 Mai Vàng kết nối: Chất lượng, ấn tượng, thú vị 08:30

Các ca sĩ sẽ cùng ê-kíp thực hiện tạo ra một chương trình kết thúc năm của Mai Vàng kết nối theo đúng yêu cầu của ban tổ chức “đêm diễn chất lượng nhất, ấn tượng nhất và thú vị nhất”

Wanbi Tuấn Anh: “Chưa bao giờ thấy mình kém may mắn”

Wanbi Tuấn Anh: “Chưa bao giờ thấy mình kém may mắn”

Wanbi Tuấn Anh: “Chưa bao giờ thấy mình kém may mắn” 23:08

(NLĐ0)- “Tôi từng buồn, từng than vãn nhưng chưa bao giờ tôi để mình suy sụp, cũng chưa bao giờ coi số phận của mình kém may mắn khi gặp bệnh nan y. Bệnh tật, tai ương hay thậm chí là cái chết có thể cướp đi sức khỏe của chúng ta nhưng không có quyền ngăn cản chúng ta lựa chọn cho mình một cuộc sống hạnh phúc”

Quốc Trung, Mỹ Linh, Hồng Nhung liên tục “dạy dỗ” thí sinh Giọng hát Việt

Quốc Trung, Mỹ Linh, Hồng Nhung liên tục “dạy dỗ” thí sinh Giọng hát Việt

Quốc Trung, Mỹ Linh, Hồng Nhung liên tục “dạy dỗ” thí sinh Giọng hát Việt 08:10

(NLĐO)- Huấn luyện viên (HLV) Quốc Trung đã không ngại “dạy dỗ” Hà Linh về văn hóa tiếp nhận phê bình khi thí sinh này tự ý lấy một đoạn nhạc nước ngoài thêm vào ca khúc mà anh đã hòa âm electro.

Thanh Bùi: “ghiền cà phê, mê con gái Việt”

Thanh Bùi: “ghiền cà phê, mê con gái Việt”

Thanh Bùi: “ghiền cà phê, mê con gái Việt” 10:14

(NLĐO)- Thanh Bùi khẳng định rằng mình vẫn sống độc thân, chưa từng có vợ con. Anh đang mơ ước về một gia đình nho nhỏ với một người con gái Việt và 4 đứa con trong thời gian sớm nhất.

Hoa hậu Hoàn vũ: Áo dài Việt Nam gây ấn tượng

Hoa hậu Hoàn vũ: Áo dài Việt Nam gây ấn tượng

Hoa hậu Hoàn vũ: Áo dài Việt Nam gây ấn tượng 16:10

(NLĐO) - Trang web uy tín về các cuộc thi sắc đẹp Missology đã đưa ra danh sách 5 trang phục dân tộc khiến khán giả phải trầm trồ tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ (Miss Universe) 2013. Trong đó, chiếc áo dài của đại diện Việt Nam - Trương Thị May dẫn đầu danh sách này.

40 tỉ đồng cho... 30 giây quảng cáo

40 tỉ đồng cho... 30 giây quảng cáo

40 tỉ đồng cho... 30 giây quảng cáo 17:17

(NLĐO) - Mức giá cho các quảng cáo xen giữa lễ trao giải Oscar 2014 đạt mức kỷ lục 1.9 triệu USD (hơn 40 tỉ đồng) cho 30 giây, Hollywood Reporter đưa tin.

Xem thêm