NSƯT Thanh Điền: Vai diễn Bác Hồ mãi trong tim

Vai diễn đặc biệt nhất, ghi lại dấu ấn nhất trên chặng đường 55 năm hoạt động sân khấu của NSƯT Thanh Điền chính là vai Bác Hồ. “Điểm lại 40 năm sự nghiệp sân khấu cách mạng của mình, vai Bác Hồ trong vở “Đêm trắng” là vai diễn để đời của tôi. Đây cũng là vai diễn đánh dấu bước ngoặt trên chặng đường 55 năm mà tôi gắn bó với sân khấu” - NSƯT Thanh Điền nhìn nhận.

Thanh Điền cho biết đã có rất nhiều nghệ sĩ gặt hái thành công rực rỡ khi thể hiện vai Bác Hồ kính yêu trên sân khấu và màn ảnh. Ông học ở họ cách thể hiện cốt cách, tinh thần của Bác khi áp dụng vào vai diễn của mình, nhất là cách diễn của NSƯT Tiến Hợi - không chỉ là lợi thế giọng thoại rất giống Bác, trầm ấm, thân tình mà còn là cách thể hiện đạt đến độ chân thật.

NSƯT Thanh Điền trong vai Bác Hồ (vở “Đêm trắng”) diễn tại Nhà hát Hòa Bình hôm 30-4 vừa qua

Theo đánh giá của NSƯT Thanh Điền, chúng ta đã có một “bộ sưu tập” rất độc đáo về chân dung Bác Hồ trên sàn diễn và màn ảnh Việt. Điều đó thể hiện qua các vở: “Không còn con đường nào khác” (Nhà hát Cải lương trung ương), “Sử thi cách mạng Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người” (Nhà hát Tuồng trung ương), “Đêm trắng” (Nhà hát Kịch trung ương) và “Bác là niềm tin tất thắng” (Đoàn Ca kịch Huế)...; nhất là sau NSƯT Tiến Hợi, diễn viên Trần Lực đã thể hiện vai Bác Hồ rất thành công trong bộ phim nhựa “Nguyễn Ái Quốc ở Hồng Kông”.

Nói về bí quyết thể hiện vai Bác Hồ, NSƯT Thanh Điền có chung quan niệm với nhiều nghệ sĩ may mắn được diễn vai Người: Diễn cho ra thần thái của Bác chứ khó mà thể hiện đúng vóc dáng, hình thể và những suy tư của Người trước vận mệnh đất nước. “NSND Đào Mộng Long khi còn sống có lần đã tâm sự sau khi xem tôi diễn vai Bác Hồ. Ông nói diễn cho đúng cốt cách của Bác là một thử thách khó, đòi hỏi diễn viên phải thấm nhuần tư tưởng vì dân, vì nước. Càng đơn giản, mộc mạc bao nhiêu càng tỏ rõ nhân cách sống đẹp của Bác” - NSƯT Thanh Điền kể lại.

Khi diễn vở “Đêm trắng”, NSƯT Thanh Điền và đạo diễn - NSND Doãn Hoàng Giang đã tranh luận rất nhiều để xoáy vào vai trò phạm tội của nhân vật Hoàng Trọng Vinh, một cán bộ quân nhu được Bác Hồ yêu quý nhưng lạc đường, sai lối, thủ đoạn, ích kỷ và tham nhũng. Chính yếu tố đau lòng này đã là tình huống xúc động nhất để NSƯT Thanh Điền phối hợp với NSƯT Thanh Tuấn làm nên một lớp diễn xúc động, đầy ấn tượng. Đó là lớp diễn mà Bác quyết định xử án tử người cán bộ thân cận với mình sau một đêm thức trắng suy nghĩ.

Khi tái diễn vai Bác Hồ trong chương trình chào mừng 40 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước tại Nhà hát Hòa Bình (TP HCM) vừa qua, NSƯT Thanh Điền đã bắt gặp lại cảm xúc của lần đầu ông diễn vai Người - nhân vật cao quý mà người nghệ sĩ đã trân trọng suốt 38 năm qua nhưng cứ mỗi lần diễn lại là một lần làm mới vai diễn và học hỏi rất nhiều. “Diễn hàng ngàn vai vẫn không sánh nổi với áp lực diễn vai Bác Hồ” - ông thừa nhận.

NSƯT Thanh Điền tâm sự: “Năm 1990, khi Đoàn Cải lương Sài Gòn 1 tham dự Hội diễn Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc, tôi đã được trao giải đặc biệt với vai diễn Bác Hồ. Giải thưởng đó đã là nguồn động viên rất lớn đối với sự nghiệp lao động nghệ thuật của tôi”. Theo NSƯT Thanh Điền, cũng nhờ được thể hiện vai Bác Hồ, ông đã học tập và làm theo tấm gương của Người, phấn đấu bền bỉ cho nghệ thuật.

Chương trình “Những vai diễn để đời” do HTV thực hiện với vai diễn Bác Hồ trong vở “Đêm trắng” (tác giả: Lưu Quang Hà - đạo diễn Doãn Hoàng Giang - Thanh Điền) lên sóng đúng dịp NSƯT Thanh Điền đón sinh nhật lần thứ 70. Sắp tới, trong chương trình “Sắc màu sân khấu” (Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, NSND - đạo diễn Trần Ngọc Giàu), NSƯT Thanh Điền sẽ tiếp tục thể hiện nhân vật Bác Hồ trong vở “Đêm trắng” như một lời tri ân gửi đến công chúng đã yêu mến tác phẩm cải lương về Bác, từ đó tích lũy cho nghệ sĩ những bài học đạo đức quý giá.