Thiệt thòi vì thiếu chuyên nghiệp

Như chia sẻ của nhiều nghệ sĩ Việt Nam, Pops không rõ ràng và sòng phẳng trong việc kinh doanh các sản phẩm của họ trên phương tiện kỹ thuật số. Điều đó gây nên những tổn thất lớn về mặt thu nhập cho nghệ sĩ.

Đến nay, ngoài những đối tác nhỏ, Pops và Yeah 1 là 2 đối tác lớn của YouTube tại Việt Nam, kinh doanh chính là các sản phẩm âm nhạc của nghệ sĩ. Theo lẽ thường, lợi nhuận kinh doanh sẽ được chia (thỏa thuận giữa công ty kinh doanh và nghệ sĩ) bằng phương thức tính view (lượt người xem). Sản phẩm âm nhạc nào càng được nhiều view thì doanh số càng lớn. Đơn vị đếm lượt view này sẽ do Google thống kê và gửi về cho đơn vị kinh doanh. Dựa vào lượt thống kê của Google, đơn vị kinh doanh sẽ chuyển hóa thành số tiền dành cho nghệ sĩ. Đây chính là cách tính doanh thu để trả cho nghệ sĩ của Yeah 1 hiện nay.

Cảnh trong MV “Gạt đi nước mắt” của Noo Phước Thịnh

Trong khi đó, Pops lại không “nhờ” đến đơn vị thứ ba là Google mà tự thống kê lượt view. Đây chính là nguyên do khiến nhiều nghệ sĩ tin rằng họ đang chịu thiệt thòi so với con số thực lãnh. Vì thế, nhiều nghệ sĩ đề nghị chấm dứt hợp đồng với Pops để tự kiểm soát lượt view cũng như tự hạch toán kinh doanh sản phẩm âm nhạc của mình. Nhưng dù được yêu cầu, phía Pops vẫn cố níu kéo bằng cách không giao thẳng kênh YouTube về cho nghệ sĩ tự quản lý. Đó là nguyên nhân khiến cho sự việc trở nên khá ồn ào những ngày qua.

Thực tế, nghệ sĩ Việt Nam rất lờ mờ về luật, như chia sẻ của nhiều người trong nghề. Kinh doanh sản phẩm âm nhạc do mình làm ra, họ đều “khoán trắng” cho một đơn vị. Nghệ sĩ càng không biết kiểm soát những gì diễn ra trên YouTube, như nhiều nghệ sĩ thừa nhận nên khi phát hiện mình bị thiệt thòi, việc duy nhất họ có thể làm là “la làng” lên và hết. Thậm chí, khi bị “dọa kiện” và buộc phải im lặng, họ cũng làm theo vì sợ phiền phức.

Nhìn ra thế giới, việc Taylor Swift quyết đòi lại công bằng cho mình và nghệ sĩ đồng nghiệp qua việc nhất quyết không hợp tác với một số đơn vị kinh doanh nhạc số khi những đơn vị này không trả tiền cho nghệ sĩ dù đó là thời điểm kinh doanh thử nghiệm, nhận được biết bao sự ủng hộ và tán dương của người trong và ngoài giới. Việc làm đó không chỉ cho thấy tinh thần đấu tranh vì lợi ích của những người chung cảnh ngộ mà còn thể hiện sự hiểu biết của nghệ sĩ. Nghệ sĩ Việt Nam quen chấp nhận kiểu “thôi kệ” nhưng cứ ôm mãi những bức xúc trong lòng thay vì phải làm cho ra lẽ.

Thực tế cho thấy sự nhập nhằng trong kinh doanh này sở dĩ tồn tại là do showbiz Việt hoạt động không chuyên nghiệp. Ở bất cứ đâu, nghệ sĩ luôn phải đầu tư cho mình một ê-kíp để lo chu toàn mọi việc. Trong khi đó, nghệ sĩ Việt lại đa năng đến mức kiêm nhiệm mọi thứ từ chuyên môn đến ngoài chuyên môn. Ở một thị trường giải trí tầm thấp như Việt Nam, nghệ sĩ lơ ngơ sẽ là “mồi ngon” của những bộ óc lắm mưu kế hái ra tiền.

Cũng chẳng trách ai khi mọi việc đã có thỏa thuận của hai bên, người giành phần thắng là người biết tận dụng mọi kẽ hở của đối tác trong giao dịch. Đã đến lúc nghệ sĩ cần phải làm việc một cách chuyên nghiệp hơn để tránh những thiệt thòi cho bản thân.